آنگه ندا در دهد كه : لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ( 1 ) . . . ، امروز پادشاهى كه راست ؟ كس نباشد تا جواب دهد ، هم او گويد : لِلَّه الْواحِدِ الْقَهَّارِ ( 2 ) . و بعضى اهل علم گفتند ( 3 ) : اين ( 4 ) روز قيامت گويد ، و خلقان جواب دهند كه : لِلَّه الْواحِدِ الْقَهَّارِ ( 5 ) ، براى آن كه در اين وقت شنونده نباشد اين كلامى باشد ( 6 ) لغو ، بى فايده و عبث را ماند . و از اين جواب گفتند كه : اين لغو و عبث نباشد ، براى آن كه ممكن ( 7 ) كه بعضى مكلَّفان را در اين حكايت لطفى باشد ، و اين خبر آنگه راست باشد كه مخبر على ما هو به بود ، پس بر اين روايت طعنى نيست از اين وجه كه گفتيم . آنگه بفرمايد تا زمين را بكشند و راست كنند ، چنان كه گفت : لا تَرى فِيها عِوَجاً وَلا أَمْتاً ( 8 ) . آنگه حق تعالى فرمان دهد تا چهل شبانه روز بارانى ببارد بمانند آب مردان ( 9 ) ، تا از بالاى زمين دوازده گز بر آيد . آنگه ( 10 ) چنان كه به باران نبات رويد ، خداى تعالى گفت ( 11 ) گوشت و استخوان و رگ و پى خلقان به اين باران بروياند . چون نفسهاى خلقان ( 12 ) باز آفريند ، خداى تعالى گويد : اى حاملان عرش من ! زنده شوى ، زنده شوند . آنگه جبريل و ميكايل و اسرافيل را زنده كنند . آنگه اسرافيل را گويد : صور بردار ، بردارد و در دهن نهد و در او دمد . خداى تعالى فرمان دهد تا ارواح به اجساد شود . ارواح مؤمنان از نور مىدرفشد ( 13 ) ، و ارواح [ كافران ] ( 14 ) مظلم و تاريك بود . اين ارواح بر شكل نحل ما بين السّماء و الارض به ايشان مملوّ شود ، آنگه در خياشيم اين مردگان شود ( 15 ) ، در تن ايشان برود . آنگه فرمان دهد تا زمين شكافته شود از ايشان و

--> ( 5 - 2 - 1 ) . سورهء مؤمن ( 40 ) آيهء 16 . ( 3 ) . آب ، آز : گفته‌اند . ( 4 ) . آب در . ( 6 ) . مش : وقت كه شنوندهء اين كلام نباشد . ( 7 ) . آب ، آز ، مش است ، آج ، لب ، آل بود . ( 8 ) . سورهء طه ( 20 ) آيهء 107 . ( 9 ) . كا يعنى منى . ( 10 ) . مش : ندارد . ( 11 ) . آب ، آج ، لب ، مش : گويد . ( 12 ) . كا همه . ( 13 ) . آج ، لب ، آل : درفشند . ( 14 ) . آط : ندارد ، از آب ، افزوده شد . ( 15 ) . آب ، آز و .